Vraag in gewone taal
Beschrijf wat je wilt weten. De AI SQL generator schrijft één SELECT-query die alleen bestaande tabellen en kolommen gebruikt, en zet filterwaarden als {{parameter}} klaar zodat je ze zelf invult.
Platform · Module · SQL Explorer
Vraag het je database. De AI schrijft de SQL.
De SQL Explorer met AI is de query-omgeving van ENABLE op je eigen PostgreSQL-datawarehouse. Je stelt een vraag in gewone taal, de AI zet die om naar SQL en ENABLE controleert de query vooraf met een alleen-lezen queryplan. Daarna voer jij hem uit en bekijk je het resultaat als tabel of grafiek.
enable.dataanalytics.nl/acme
SQL Explorer
SQLDAXWat was de omzet per regio dit kwartaal, vergeleken met vorig jaar? Generate SQL
acme_warehouse Queryplan: alleen-lezen Run
1SELECT r.regio,2 SUM(f.omzet) FILTER (WHERE f.jaar = 2026) AS omzet_2026,3 SUM(f.omzet) FILTER (WHERE f.jaar = 2025) AS omzet_20254FROM verkoop.facturen f5JOIN stam.regio r ON r.regio_id = f.regio_id6WHERE f.kwartaal = 37GROUP BY r.regio8ORDER BY omzet_2026 DESC;
5 rijen · 0,21 s CSV · JSON
regioomzet_2026omzet_2025Δ
Zuid1.421.3001.198.400+18,6%
Noord1.284.9001.121.700+14,5%
Midden1.183.2001.041.000+13,7%
Oost962.400911.800+5,5%
West881.600852.300+3,4%
Omzet Q3 per regio
Zuid
Noord
Midden
Oost
West
De SQL Explorer met AI laat je vragen stellen aan je eigen datawarehouse, ook als je geen SQL kent. Je typt bijvoorbeeld "Welke tien klanten hadden dit kwartaal de hoogste omzet?", de AI schrijft daar een SQL-query bij en ENABLE checkt die query voordat er iets wordt uitgevoerd. Het rekenwerk doet je database, niet het taalmodel.
Voor wie wel SQL schrijft, is het een volwaardige query-editor met tabbladen, een tabellenoverzicht, parameters en export. De AI helpt dan bij het uitleggen of herstellen van een query.
Alles draait alleen-lezen. De AI ziet de structuur van je datawarehouse, nooit de rijen data zelf, en een AI-query wordt nooit automatisch uitgevoerd: jij drukt zelf op uitvoeren.
Functies
Wat SQL Explorer met AI doet
Uitleggen en herstellen
Laat de AI een query in begrijpelijke taal uitleggen, of geef een foutmelding mee en krijg een gecorrigeerde versie terug. Handig bij overgenomen of lange queries.
Controle met een queryplan
Elke AI-query wordt vooraf gecontroleerd met een alleen-lezen queryplan. Is de query fout of erg zwaar, dan vraagt ENABLE de AI om een betere versie en toont het eventuele waarschuwingen.
Strikt alleen-lezen
Alleen SELECT- en WITH-queries zijn toegestaan, in een alleen-lezen transactie. Schrijfopdrachten, systeemtabellen en beheerfuncties van PostgreSQL worden geblokkeerd.
Tabel, grafiek en export
Zoek en sorteer in het resultaat, bekijk het als staaf- of lijngrafiek en exporteer naar CSV (opent direct in Excel) of JSON, tot 50.000 rijen per export.
Opgeslagen queries
Sla goede queries op voor je organisatie. Publiceer je er een als API, dan krijgt elke publicatie een versienummer dat je kunt terugzetten.
Zo werkt de SQL Explorer met AI
Text to SQL werkt alleen goed als de AI je datawarehouse kent. Daarom stelt ENABLE per organisatie een datadictionary samen: alle tabellen met hun kolommen, datatypes, gedeclareerde relaties (foreign keys) en een schatting van het aantal rijen. Die dictionary gaat samen met je vraag naar het model, via de API van OpenAI. Rijen data, wachtwoorden en verbindingsgegevens gaan niet mee.
De AI schrijft daarna één alleen-lezen query. ENABLE controleert die op verboden opdrachten en draait er een queryplan op. Faalt de query, of is hij onnodig zwaar (bijvoorbeeld een DISTINCT over een hele feitentabel), dan vraagt ENABLE de AI één keer om een verbeterde versie. De query komt in de editor, met de melding of de controle geslaagd is. Pas als jij op uitvoeren drukt, draait hij op je datawarehouse.
Veilig vragen stellen aan je database
Een AI SQL generator op bedrijfsdata vraagt om harde grenzen, ingebouwd in de techniek en niet alleen in de instructies aan de AI.
- Alleen SELECT en WITH, zonder puntkomma's; INSERT, UPDATE, DELETE, DROP en vergelijkbare opdrachten worden geweigerd.
- Systeemschema's en beheerfuncties van PostgreSQL zijn afgeschermd, ook als ze tussen aanhalingstekens of via escapes worden geschreven.
- Elke query draait in een alleen-lezen transactie met een harde time-out (nu 45 seconden).
- Per organisatie draaien maximaal vier queries tegelijk; daarnaast gelden limieten per gebruiker voor queries, exports en AI-verzoeken.
- Uitgevoerde, geblokkeerde en mislukte queries komen in het activiteitenlog van je organisatie.
- Het wachtwoord van de databaseverbinding staat versleuteld opgeslagen (AES-256-GCM) en de verbinding loopt standaard via SSL.
Van losse vraag naar vaste query
Een goede vraag komt vaak terug. Daarom kun je queries opslaan onder een herkenbare naam; ze zijn daarna beschikbaar voor de klantbeheerders van je organisatie. Werk je met {{parameters}}, dan vul je bij elke run bijvoorbeeld een periode of klantcode in, zonder de SQL aan te passen.
Wil je dat een ander systeem dezelfde cijfers ophaalt, dan publiceer je een opgeslagen query als REST-endpoint via de Data-API. Elke publicatie krijgt een versienummer; in de versiegeschiedenis zie je wie wanneer heeft gepubliceerd en kun je een eerdere versie terugzetten. Gepubliceerde queries zijn ook de bouwstenen voor eigen dashboards en apps.
DAX-queries op je Power BI-model
Naast SQL kan een klantbeheerder DAX-queries uitvoeren op het Power BI-model dat aan het portaal gekoppeld is. Het paneel met het semantische model toont tabellen, kolommen en metingen; met één klik zet je een veld in DAX-notatie in de editor.
Zo controleer je snel of een meting in Power BI hetzelfde oplevert als je eigen SQL. De service principal van je organisatie heeft daarvoor Build-rechten op de dataset nodig.
Limieten en beschikbaarheid per rol
De SQL Explorer staat standaard aan voor klantbeheerders. Platformbeheer kan hem per organisatie ook voor gewone gebruikers aanzetten.
| Onderdeel | Klantbeheerder | Gebruiker (als aangezet) |
|---|---|---|
| Queries uitvoeren en AI gebruiken | Ja | Ja |
| Queryplan en export (CSV, JSON) | Ja | Ja |
| Queries opslaan | Ja | Nee |
| DAX op het Power BI-model | Ja | Nee |
| Query publiceren als API | Ja | Nee |
| Resultaat in beeld | 25 rijen per pagina, max. 200 | 25 rijen per pagina, max. 200 |
In ENABLE
Zo werkt de SQL Explorer in ENABLE
- 01
Datawarehouse koppelen
Platformbeheer koppelt het PostgreSQL-datawarehouse van je organisatie met een alleen-lezen databaseaccount, standaard via SSL. Het wachtwoord wordt versleuteld opgeslagen.
- 02
Vraag stellen of SQL schrijven
Typ een vraag in gewone taal of schrijf zelf SQL, met het tabellenoverzicht ernaast.
- 03
Controleren en uitvoeren
Bekijk de query die de AI voorstelt, vul eventuele parameters in en voer hem uit. Met het queryplan zie je vooraf hoe zwaar een query is.
- 04
Bewaren en hergebruiken
Bekijk het resultaat als tabel of grafiek, exporteer het, sla de query op of publiceer hem als API voor andere systemen.
FAQ
Veelgestelde vragen
Wat is de SQL Explorer met AI?
De SQL Explorer met AI is de query-omgeving in ENABLE waarmee je vragen stelt aan je eigen PostgreSQL-datawarehouse. Je typt een vraag in gewone taal, de AI schrijft de SQL en ENABLE controleert de query voordat jij hem uitvoert. Wie SQL kent, gebruikt hem als gewone query-editor.
Hoe werkt text to SQL in ENABLE?
De AI krijgt je vraag en een datadictionary van je datawarehouse: tabellen, kolommen en relaties. Daarmee schrijft hij één alleen-lezen query, die ENABLE vooraf toetst met een queryplan. Het resultaat komt uit je eigen database, niet uit het taalmodel.
Kan de AI SQL generator data wijzigen of verwijderen?
Nee. Alleen SELECT- en WITH-queries zijn toegestaan en elke query draait in een alleen-lezen transactie. Schrijfopdrachten, systeemtabellen en beheerfuncties worden geblokkeerd, en een AI-query wordt nooit automatisch uitgevoerd.
Ziet OpenAI mijn bedrijfsdata?
Nee, de rijen data niet. De AI ontvangt via de API van OpenAI alleen metadata, zoals tabel- en kolomnamen, relaties en een schatting van het aantal rijen, plus je vraag. Wachtwoorden en verbindingsgegevens gaan nooit mee.
Wie kan de SQL Explorer gebruiken?
Klantbeheerders hebben standaard toegang. Platformbeheer kan de SQL Explorer per organisatie ook voor gewone gebruikers aanzetten; zij kunnen dan queries uitvoeren en exporteren, maar niet opslaan, publiceren of DAX gebruiken.
Kan ik DAX-queries uitvoeren op mijn Power BI-model?
Ja, als klantbeheerder. Je schakelt in de editor van SQL naar DAX en voert de query uit op het semantische model achter je Power BI-dashboards. De service principal van je organisatie heeft daarvoor Build-rechten op de dataset nodig.
Verder lezen
- OplossingAI op eigen data: vragen stellen aan je bedrijfsdataStel vragen in gewone taal aan je eigen datawarehouse. De AI ziet je structuur, niet je rijen.Lees meer
- PlatformData API: je datawarehouse ontsluiten via RESTPubliceer een query als beveiligd REST-endpoint voor andere systemen en apps.Lees meer
- PlatformDashboard builder: zelf dashboards maken (pilot)Zelf dashboards maken op goedgekeurde data, naast je Power BI-rapporten. In pilot.Lees meer
- KennisbankText-to-SQL uitgelegd: AI op je databaseText-to-SQL is een techniek waarbij een AI-model een vraag in gewone taal omzet naar een SQL-query, die daarna op een database wordt uitgevoerd. Het taalmodel schrijft de query, de database levert de cijfers. Hoe goed dat werkt, hangt vooral af van de kwaliteit van je metadata en van de veiligheidsmaatregelen rond de uitvoering, zoals alleen-lezen toegang, timeouts en rijlimieten.Lees meer
- OplossingAI op ERP data: vragen stellen in gewone taalStel vragen in gewone taal over je ERP-data, via je eigen datawarehouse en zonder export.Lees meer
- KennisbankWat is een datawarehouse? Uitleg en vergelijkingEen datawarehouse is een centrale database waarin je gegevens uit verschillende bronsystemen, zoals je ERP, CRM en webshop, samenbrengt, opschoont en zo inricht dat je er goed op kunt rapporteren en analyseren. Een bronsysteem is gemaakt om transacties te verwerken; een datawarehouse is gemaakt om te lezen, te vergelijken en historie te bewaren. Een data lake bewaart ruwe data in elk formaat, en een data lakehouse combineert de opslag van een lake met de structuur van een warehouse.Lees meer
Veilig delen, snel live, zonder hoofdpijn
In een online demo laten we het portaal zien: dashboards per rol, row-level security, vragen in gewone taal en hoe wij het voor je inrichten en beheren.