EnableYourData.com

KPI · Financieel

OPEX-ratio: formule en voorbeeld.

De OPEX-ratio is het totaal van de operationele kosten gedeeld door de omzet. Operationele kosten (operating expenses) zijn alle kosten om het bedrijf draaiende te houden behalve de kostprijs van de verkochte goederen: personeel, huisvesting, marketing, ICT, afschrijvingen en overige bedrijfskosten. De ratio laat zien hoeveel van elke euro omzet opgaat aan de organisatie zelf.

Plan een demo Alle KPI's

Formule voor OPEX-ratio

(Personeelskosten + overige bedrijfskosten + afschrijvingen) ÷ omzet × 100%

Rekenvoorbeeld

Acme Groothandel had in 2025 € 1.800.000 personeelskosten, € 840.000 overige bedrijfskosten en € 240.000 afschrijvingen, samen € 2.880.000. Bij een omzet van € 12.000.000 is de OPEX-ratio € 2.880.000 ÷ € 12.000.000 × 100% = 24%.

Fictieve cijfers van Acme Groothandel.

Zo lees je deze KPI

Een dalende OPEX-ratio betekent dat de omzet harder groeit dan de organisatiekosten: het bedrijf schaalt. Een stijgende ratio kan wijzen op investeringen in groei, maar ook op kosten die uit de hand lopen. Lees hem samen met de brutomarge: alleen als de brutomarge hoger is dan de OPEX-ratio, blijft er een positief bedrijfsresultaat over.

Valkuilen bij OPEX-ratio

  • Afschrijvingen in de ene periode wel en in de andere niet meetellen; vermeld welke definitie je gebruikt.
  • Kosten die bij de kostprijs horen, zoals inkomende vracht, als operationele kosten boeken of omgekeerd.
  • Een ratio voor een losse maand lezen terwijl jaarlijkse kosten, zoals verzekeringen, in die ene maand zijn geboekt.

SQL & DAX

OPEX-ratio berekenen in SQL en DAX

Twee voorbeelden op een fictief datawarehouse van Acme Groothandel: een query in PostgreSQL en een measure voor een Power BI-model. Pas tabel- en kolomnamen aan je eigen model aan.

SQL · PostgreSQL
SELECT date_trunc('month', entry_date)::date AS month,
       SUM(amount) FILTER (WHERE account_group IN ('personnel', 'other_opex', 'depreciation')) AS opex,
       SUM(amount) FILTER (WHERE account_group = 'revenue') AS revenue,
       ROUND(100.0 * SUM(amount) FILTER (WHERE account_group IN ('personnel', 'other_opex', 'depreciation'))
             / NULLIF(SUM(amount) FILTER (WHERE account_group = 'revenue'), 0), 1) AS opex_ratio_pct
FROM gl_entries
WHERE entry_date >= date_trunc('month', current_date) - interval '12 months'
GROUP BY 1
ORDER BY 1;
DAX · Power BI
OPEX = CALCULATE(SUM(GL[Amount]), GL[AccountGroup] IN {"personnel", "other_opex", "depreciation"})

OPEX Ratio % = DIVIDE([OPEX], CALCULATE(SUM(GL[Amount]), GL[AccountGroup] = "revenue"))

In ENABLE

Deze KPI volgen in ENABLE

Vragen in gewone taal

Vraag naar OPEX-ratio per maand, klant of product in de SQL Explorer met AI. De AI schrijft de SQL, jij ziet de query en voert hem zelf uit; de AI krijgt alleen metadata.

Lees meer →

In je Power BI-dashboard

Leg de KPI vast als measure in je Power BI-model en toon hem in het portaal, met "Laatst ververst" erbij. Toegangsprofielen en optioneel row-level security bepalen wie welke cijfers ziet.

Lees meer →

Eigen dashboards (pilot)

Zet de KPI als tegel in een eigen dashboard, met vergelijking met vorig jaar. De Dashboard Builder is een pilot en per klant aan te zetten.

Lees meer →

Doelen per maand

Met de ingebouwde app Targets leg je per maand een doel voor de KPI vast, zodat je realisatie en doel naast elkaar ziet.

Lees meer →

FAQ

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je de OPEX-ratio?

Je telt alle operationele kosten op, zonder de kostprijs van de omzet, en deelt dat door de omzet, keer 100%. Met € 2.880.000 operationele kosten op € 12.000.000 omzet is de OPEX-ratio 24%.

Wat is het verschil tussen OPEX en CAPEX?

OPEX zijn lopende kosten die direct in de winst-en-verliesrekening komen, zoals salarissen en huur. CAPEX zijn investeringen in bezittingen die meerdere jaren meegaan, zoals machines of software; die komen via afschrijvingen geleidelijk in de kosten.

Horen afschrijvingen bij de OPEX-ratio?

Dat verschilt per definitie: sommige organisaties tellen afschrijvingen mee, andere rekenen alleen met kosten vóór afschrijvingen. Zonder afschrijvingen sluit de ratio aan op de EBITDA-marge, met afschrijvingen op de operationele marge. Kies één definitie en houd die vast.

AI gebruiken op je eigen data. Veilig, en zonder hoofdpijn.

In een online demo laten we zien hoe ENABLE je data veilig beschikbaar maakt en hoe je erop bouwt: een app beschrijven in de AI Builder, vragen in gewone taal, dashboards en API's. En hoe wij het voor je inrichten en beheren.

Plan een demo info@enableyourdata.com