EnableYourData.com

KPI · Voorraad, inkoop en productie

Afkeurpercentage: formule en voorbeeld.

Het afkeurpercentage is het aandeel van alle geproduceerde eenheden dat wordt afgekeurd en niet meer bruikbaar of herstelbaar is. Elk afgekeurd product kost materiaal, machinetijd en arbeid zonder dat er omzet tegenover staat. Daarom volg je naast het percentage ook de kosten van de afkeur.

Plan een demo Alle KPI's

Formule voor afkeurpercentage

Aantal afgekeurde eenheden ÷ totaal aantal geproduceerde eenheden (goed + afgekeurd) × 100%

Rekenvoorbeeld

In maart 2026 produceerde Acme Groothandel op de verpakkingsafdeling 52.000 eenheden. Daarvan werden er 1.300 afgekeurd. Het afkeurpercentage is 1.300 ÷ 52.000 × 100% = 2,5%.

Fictieve cijfers van Acme Groothandel.

Zo lees je deze KPI

Een lager percentage betekent minder verspilling van materiaal en capaciteit. Bekijk het per product, lijn en ploeg om patronen te vinden, bijvoorbeeld meer afkeur na het omstellen. Vergelijk met je eigen trend en zet er de kosten naast, want een laag percentage op een duur product kan meer kosten dan een hoog percentage op een goedkoop product.

Valkuilen bij afkeurpercentage

  • Herbewerkte producten als afkeur tellen of juist als goed, zonder dat vast te leggen.
  • Afkeur bij de aanloop van een order niet registreren, waardoor het cijfer te gunstig is.
  • Alleen aantallen rapporteren terwijl de kosten per product sterk verschillen.

SQL & DAX

Afkeurpercentage berekenen in SQL en DAX

Twee voorbeelden op een fictief datawarehouse van Acme Groothandel: een query in PostgreSQL en een measure voor een Power BI-model. Pas tabel- en kolomnamen aan je eigen model aan.

SQL · PostgreSQL
SELECT date_trunc('month', po.finished_at) AS month,
       p.category,
       SUM(po.scrap_qty) AS scrap_units,
       ROUND(100.0 * SUM(po.scrap_qty) / NULLIF(SUM(po.good_qty + po.scrap_qty), 0), 2) AS scrap_rate_pct,
       SUM(po.scrap_qty * p.unit_cost) AS scrap_cost
FROM production_orders po
JOIN products p ON p.product_id = po.product_id
WHERE po.finished_at IS NOT NULL
GROUP BY 1, 2
ORDER BY 1, 2;
DAX · Power BI
Scrap Rate = DIVIDE(SUM(Production[ScrapQty]), SUM(Production[GoodQty]) + SUM(Production[ScrapQty]))
Scrap Cost = SUMX(Production, Production[ScrapQty] * RELATED(Products[UnitCost]))

In ENABLE

Deze KPI volgen in ENABLE

Vragen in gewone taal

Vraag naar afkeurpercentage per maand, klant of product in de SQL Explorer met AI. De AI schrijft de SQL, jij ziet de query en voert hem zelf uit; de AI krijgt alleen metadata.

Lees meer →

In je Power BI-dashboard

Leg de KPI vast als measure in je Power BI-model en toon hem in het portaal, met "Laatst ververst" erbij. Toegangsprofielen en optioneel row-level security bepalen wie welke cijfers ziet.

Lees meer →

Eigen dashboards (pilot)

Zet de KPI als tegel in een eigen dashboard, met vergelijking met vorig jaar. De Dashboard Builder is een pilot en per klant aan te zetten.

Lees meer →

Doelen per maand

Met de ingebouwde app Targets leg je per maand een doel voor de KPI vast, zodat je realisatie en doel naast elkaar ziet.

Lees meer →

FAQ

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je het afkeurpercentage?

Deel het aantal afgekeurde eenheden door het totaal aantal geproduceerde eenheden, dus goed plus afgekeurd. Vermenigvuldig met 100 voor een percentage. Gebruik dezelfde eenheid voor teller en noemer, bijvoorbeeld stuks of kilo's.

Wat is het verschil tussen afkeurpercentage en first pass yield?

Het afkeurpercentage telt alleen wat definitief wordt weggegooid. First pass yield telt alleen wat in één keer goed is, dus herbewerkte producten tellen daar niet mee. Een proces met veel herbewerking kan een laag afkeurpercentage en toch een lage first pass yield hebben.

Hoe bereken je de kosten van afkeur?

Vermenigvuldig het aantal afgekeurde eenheden met de kostprijs per eenheid tot het moment van afkeur. Tel daar eventuele afvoerkosten bij op. Zo zie je welke producten of lijnen de meeste afkeurkosten veroorzaken.

AI gebruiken op je eigen data. Veilig, en zonder hoofdpijn.

In een online demo laten we zien hoe ENABLE je data veilig beschikbaar maakt en hoe je erop bouwt: een app beschrijven in de AI Builder, vragen in gewone taal, dashboards en API's. En hoe wij het voor je inrichten en beheren.

Plan een demo info@enableyourdata.com